Akıncılar

Akıncılar, Sivas ilinin bir ilçesi. Batısında Suşehri, kuzeyinde Giresun’un Şebinkarahisar ilçesi, doğusunda Gölova, güneyinde ise İmranlı ve Erzincan’ın Refahiye ilçeleri ile komşudur. 2020 nüfus istatistiklerine göre toplam nüfusu 5,067 olan ilçede; 2,598 kişi ilçe merkezinde, 2,469 kişi ise köylerde ikamet etmektedir. Akıncılar, Doğanşar ve Gölova’nın ardından Sivas’ın en az nüfuslu üçüncü ilçesidir.

Tarihçe

Akıncılar ilçesinin içinde bulunduğu bölgenin tarihi Bakır Çağı’na kadar uzanmaktadır. M.Ö 547 yılında Persler’in idaresine geçen bölge M.Ö 331’de Makedon Krallığı tarafında ele geçirildi. Büyük İskender’in ölümüyle dağılan krallıktan sonra İskender’in generalleri tarafından yönetilen bölgede Pontus Krallığı hakim oldu. Pontuslular’ın M.Ö 66’da yenilgiye uğratılmasıyla bölgede Roma hakimiyeti başladı. Roma İmparatorluğu’nun resmi olarak ikiye bölünmesiyle bölge Bizans sınırları içerinde yer aldı. Bölgeye Sasani ve sonrasında Arap orduları saldırsa da bölgedeki Bizans egemenliği devam etti. 1058 yılında Selçuklu kuvvetleri tarafından ilk defa ele geçirilen bölge 1071’de gerçekleşen Malazgirt Meydan Muharebesi sonrasında kesin Türk iskanına sahne oldu. Bölge 11. yüzyıl sonlarında Danişmendliler Beyliği bölgeye hakim olmuş, 13. yüzyıl başlarında ise bölge Anadolu Selçuklu Devleti egemenliğine girmiştir. Daha sonra sırasıyla bölge İlhanlılar, Eretna Beyliği ve Kadı Burhâneddin Devleti egemenliğindeki bölge 1398’de Osmanlı topraklarına katıldı. 1402 Ankara Muharebesinde Timur İmparatorluğu’ nun galip gelmesi ve akabinde Osmanlı’nın yaşadığı Fetret Devri neticesinde bölgede çıkan karışıklıkta 1421’de Akkoyunlular egemenliği sağladı. Osmanlı-Akkoyunlu mücadelesinin uzun süre yaşandığı bölge 1473 Otlukbeli Muharebesi neticesinde kesin Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Osmanlı’nın ilk döneminde Akşehirabad nahiyesine bağlıydı. 1645 yılında bölgeye gelen Evliya Çelebi yerleşimden Ermenilerler’in yaşadığı bağlık ve bahçelikli bir köy olarak bahsetmiştir. Günümüz Akıncılar yerleşimi Osmanlı döneminde Ezbider-i Bâlâ (Yukarı Ezbider) ve Ezbider Zir (Aşağı Ezbider) olarak iki bölüme ayrılmıştı. 1860’larda Suşehri kazasının merkezi olmuş, ancak 1872’de çıkarılan Vilâyet Nizâmnâmesi uyarınca kaymakamlık yerleşimden kaldırılmıştır. 1880 yılı salnamesinde Suşehri kazasının nahiyesi olarak kaydedilen yerleşimde, 2503 Ermeni ve 1978 Müslüman olmak üzere toplam 4481 kişi yaşamaktaydı. 1915’te Ermeniler’in başlattığı Şebinkarahisar isyanında Ezbider papazı Kerih’te yerleşimden bazı Ermenilerle birlikte Şebinkarahisar kalesinde isyana katıldı. Osmanlı bölgede denetimi sağlamak amacıyla yerleşimdeki Ermeniler problem oluşturamayacakları düşünülen bölgelere zorunlu göçe tabi tuttu. 1932 yılında Sivas’a bağlanan yerleşim, 1958 yılında belediye oldu. 1962 yılında Ezdiber olan adı Akıncılar olarak değiştirildi. 1990 yılında Suşehri’nden ayrılarak ilçe oldu.

Tarihi Miras

İlçeye bağlı Erence Köyü’nde Bizans zamanına ait olduğu düşünülen kale yıkıntıları vardır. Bunun dışında 1852 yılında İbrahim Efendi tarafından inşa ettirilen Hatipoğlu Camii ile Doğantepe Köyü’nde Bahattin Şeyh Türbesi, Yusuf Şeyh köyünde Yusuf Şeyh Türbesi ilçede bulunan tarihi eserlerdir. İlçe merkezinde bulunan Sultan Süleyman Çeşmesi, diğer adıyla Gönen Çeşmesi de bir başka önemli tarihi mirastır.

Coğrafya

Sivas’ın kuzeydoğusunda Suşehri, Şebinkarahisar, İmranlı ve Gölova ilçeleri ile komşudur. 500 km2 yüzölçümü ve 1000 metre rakımı olan ilçenin en yüksek tepesi Kızıldağ’dır. İlçeye bağlı 33 köy bulunmaktadır.